جغرافياي انساني جوين

ترکیب جمعیتی دشت جوین شامل ترک - کرد - فارس وتعداد کمی از ایلات دیگر می باشد وبرطبق آمار رسمی جمعیت سرشماری عمومی سال 1375 کل جمعیت جوین در حدود 48700 نفر می باشد ولی برطبق آخرین آمارگیری خانه بهداشت در سال 1381(موجود در بخشداری جوین) جمعیت جوین حدود 56439  نفر است. دشت جوین دارای سه دهستان ، بالا جوین که بیشترین جمعیت را در منطقه جوین داراست دهستان بالا جوین با احتساب نقطه شهری نقاب در حدود 32366 نفر جمعیت (آمارگیری خانه بهداشت - بخشداری جوین - 1381)دارد  بعد از دهستان بالا جوین دهستان حکم آباد در حدود 16213 نفر جمعیت و دهستان پیراکوه با جمعیتی در حدود 7860 نفر است. آمار دقیق روستاهای واقع در دهستان های مختلف با آمار جمعیت و خانوار آنها در صفحات بعد مذکور است.نرخ رشد جمعیت در دشت جوین با توجه به آمار موجود در سال 1365 در نقاط روستایی 7/1 رشد و در نقاط شهری 7/2 را نشان می دهد.

پخش و پراکندگی جمعیت در بخش جوین حالت یکنواخت و همسانی ندارد. در بعضی از نواحی و بخشی و روستاها از پراکندگی شدیدی برخوردار و بعضی دیگر از پراکندگی کمتر ی برخوردار است این پراکندگی به عواملی از جمله طبیعی ومسائل اقتصادی بستگی دارد. طبق آمار های مختلف که از تعداد روستاها و جمعیت جوین در دست است چنین استنباط می شود. مناطقی که استعداد کشاورزی و زمینه  کاری خوب برخوردارند روز به روز پیشرفت کرده و جمعیت آن افزوده شده مثل مرکز بخش (نقاب) حکم آباد- رازی و انداده و... و برعکس مناطقی که استعداد و توان مناسبی را نداشته اند دارای جمعیتی بسیار  اندک  می باشد واکثر نقاط  کم جمعیت در دهستان پیراکوه می باشد. به دلیل کوهستانی بودن منطقه و نبودن امکانات خدماتی، رفاهی وفقدان راهای  ارتباطی و غیره مانند روستای قلعه نو خالی از سکنه می باشد.

 نگاهی به تاریخچه شهر نقاب

بخش جوین به مرکزیت شهر نقاب یکی از مهمترین و حساسترین قطبهای کشاورزی و صنعتی استان خراسان است از شمال به کوه شاه جهان و شهرستان اسفراین واز جنوب به بخش داورزن وبخش مرکزی واز شرق به شهرستان سبزوار واز غرب به بخش جغتای وشهرستان جاجرم منتهی می شود. شهر نقاب در آذر ماه سال 1373 از ادغام شش روستای (کلاته اقامحمد، نقاب،ملایجرد،سردارآباد،شمس آباد و قدرآباد) تاسیس و شهرداری رسما فعالیت خود را آغاز نمود. شهر نقاب دارای 660 هکتار وسعت در محدوده قانونی و حدود  1425 کیلومتر مربع وسعت در حریم ماده 99 با جمعیتی بالغ بر 15000 نفرمی باشد. اولین شهردار آن آقای محمد حسن فیروز فر بود که نامبرده در جهت عمران شهر تلاش بسیاری نموده است واز اقدامات اساسی ایشان می توان  به تهیه و تصویب طرح هادی و احداث پارک فجر و... نامبرده بعداز تشکیل اولین دوره شورای اسلامی شهر که اعضاء آن آقایان ابوالفضل یزدانی بخش، عید محمد نقابی، حجه الاسلام شیخ محمد تشکری و محمود ملایجردی بودند آقای مهندس مهدی فوجی را به سمت دومین شهردار این شهر انتخاب نمودند. از عمده فعالیت های وی در زمان تصدی سمت شهردار می توان به شروع عملیات کمربندی و تاسیسات شن وماسه و کارخانه  آسفالت و غیره نام برد شایان ذکر است که زحمات آقایان فیروزفر و فوجی در توسعه و عمران شهری و همچنین جذب درآمد طی گذشت6 سال از تاسیس شهرداری نقاب از درجه یک شهری به درجه پنج ارتقاء یافت. بعد از  شروع به کار دومین شورای سلامی که اعضاء آن را آقایان محمود ملایجردی، یحیی شمس آبادی، ابوالفضل یزدانی بخش، حاج عبدالکریم نقابی ورضا ناصحی مقدم تشکیل می داده اند در این دوره آقای غلامرضا زمندی بعنوان شهردار جدید انتخاب وتلاش  شبانه روزی خود را در جهت توسعه عمران شهر نقاب آغاز نموده است از عمده فعالیت های نامبرده در این دوره میتوان به تکمیل کارخانه آسفالت وتاسیس شن وماسه، تهیه طرح جمع آوری آبهای سطحی وطرح میان مدت شهرداری و انجام ممیزی و غیره نام برد. امید است با تلاش و جدیت مسئولین امر، همکاری وهمدلی شهروندان شاهد شکوفائی و آبادانی منطقه و شهرمان باشیم (نقل به مضمون شورای محترم اسلام نقاب).

حکم آباد - دروازه طلایی جوین

درپس قله های زیبای بید و برغمد ودر پهن دشت زر خیز جوین به اولین و بزرگترین روستای جوین بر می خوریم که به آن حکم آباد می گویند. حکم آباد این کهن دیار جوین قدمتی بیش از 5 قرن دارد، آثار برج وباروی آن هنوز از ذهن کسانی که قبل از سال 1372 را بیاد می آورند بیرون نرفته است سالی که اکثر آثار باستانی آن در زیر چرخهای طرح بهسازی بنیاد مسکن تخریب گردید.

در وجه تسمیه حکم آباد اقوال گوناگونی مطرح است، در اینجا فقط به دو مورد از آنها اشاره می گردد:

1- اهالی اولیه آن از حکم آباد تبریز((محله خانه سازی فعلی تبریز)) بوده که در کوچ اجباری دوران قاجاریه به همراه دیگر قبایل ترک وکرد و عرب به نواحی شمال خراسان رانده شده اند ودر این نقطه بیاد سرزمین مادری آن حکم آباد نامیده اند وجود روستای کلاته عرب در مجاورت آن و نیز لهجه خاصی از زبان ترکی که در آن رایج است دلیلی بر این مدعا است.

2- حکم آباد بخاطر حکم ((اله یار خان )) حاکم آق قلعه جوین تجدید بنا شده است تا در مدخل ورودی دشت جوین که از طرف شمال مورد هجوم ترکمنها و خوانین بجنورد قرار می گرفت دژ محکمی برای مقابله با آنها ایجاد شود. به این خاطر با خراب شدن روستای بزرگ جمیع آباد اکثر اهالی آن با حکم وی در این محل ساکن گردیدند. وبقیه اهالی جمیع آباد پس از مدتی سکونت در روستای اله اباد و سیدآباد وابراهیم آباد به حکم آباد روی آورده ودر آن ساکن گردیدند.

از بقایای آثار تخریب شده واز خاطرات تمامی کهن سالان آن می توان چنین استنباط کرد که حکم آباد در گذشته های دور دارای شکوه وعظمت بوده بگونه ای که در زمان هایی از عمر خود دارای برجهای نگهبانی در چهار دروازه ورودی وحصار بزرگی گرداگرد خود داشته وشبها دروازه ها بسته وافرادی بنام میر شب به گشت زنی در کوچه ها مشغول بودند.

خانه هایی به نام خیرات در میدان ورودی دروازه شمالی بوده که برای مسافران و پیشه وران و دوره گردها استفاده می گردیده. سومین حمام عمومی آن به دستور یک روحانی بزرگ بنام حاج شیخ غلامرضا واعظ کاظمی جوینی که به حاج شیخ واعظ معروف است ساخته شده بود.

لازم به ذکر است که نامبرده در نجف اشرف تحصیل نموده از خطبا و واعظین معروف شهر سبزوار بوده، در مدت سکونتش در حکم آبادبا خوانین متعددی از جمله ((شادلو)) از خوانینی که هم زمان با فروپاشی سلسه قاجار به قدرت رسیدن رضا خان پهلوی در بجنورد به تاخت و تاز می پرداخت وبه منطقه جوین و حکم آباد نیز دست درازی می نمود مبارزه کرده و توانست آثار عمرانی زیادی از خود بجا گذارد که مسجد ابوالفضلی حکم آباد از یادگاران آن مرحوم هنوز در محله کاظمی ها عرض اندام می کند آرامگاه این روحانی برجسته در جوار حضرت امام رضا(ع) است.

حکم اباد در دهخدا (به نقل از فرهنگ جغرافیایی ایران) :

حکم آباد: قصبه مرکز دهستان حکم آباد از بخش صفی آباد سبزوار - سکنه آن 3215 تن وآب آن از قنات، محصول آن از غلات و پنبه و کنجد، زیره وشغل اهالی زراعت و تجارت بوده و مرکز خرید پنبه است ودارای دبستان ابتدایی است.

حکم اباد: نام یکی از دهستانهای چهار گانه صفی آباد سبزوار، این دهستان در جنوب باختری صفی آباد سبزوار، خاور نقاب، شمال طبس و باختر سلطان آباد است و از 9 ابادی بزرگ وکوچک تشکیل شده است و جمعیت آن 5137 تن است و راه شوسه جغتای از این دهستان می گذرد.

حکم آباد درطول حیات خود جمعیت خود را همواره حفظ نموده گرچه تعداد زیادی از اهالی آن به خاطر قحطی وخشکسالی به شهرهای آزاد شهر و مشهد و تهران و سبزوار مهاجرت نموده اند ولی مهاجران بی شماری از اطراف در آن اقامت نمده اند واهالی صبور و زحمتکش آن با کمک یزدی های مهاجر شروع به حفر قنات های متعددی نموده که حاصل آن دشت های سرسبزی چون نقاب زرین ونیات و سلطانی و ... و مزارع پر باری از غلات و پنبه زارها گردید. و همین امر باعث اوج و شکوفایی حکم آباد گردید و دهه چهل و پنجاه شمسی امکانات اداری از جمله پست و مخابرات، اداره ترویج، هواشناسی و مرکز بهداشتی و درمانی  و مدارس راهنمایی پسرانه وابتدایی دخترانه به آن وارد شد.

 حکم آباد در آیین امروز

مرکز دهستان حکم آباد واقع در 55 کیلومتری شهرستان سبزوار و اسفراین  با جمعیتی بیش از چهار هزار نفر محل اتصال بیش از یک صد روستای کوچک وبزرگ و شهر های نقاب وجغتای و سلطان آباد به جاده استراتژیک سبزوار- بجنورد((محور شمال- جنوب)) است.این مرکز در مجاورت کارخانه جات ماشینهای الکتریکی جوین ((جمکو)) وکارخانه گچ سبزوار و کارخانه خوراک دام جوین و دیگر کارگاه های صنعتی وتجارتی محل مناسبی جهت اشتغال جوانان در کنار دهها چاه عمیق کشاورزی و دشتهای وسیع زراعی بوده و استعداد سرمایه گذاری های مختلف را دارا می باشد. عبور جاده های مختلف از جمله  جاده سبزوار - جاده نقاب وجاده اسفراین از داخل این مرکز موقعیت های متعددی را برای امور تجاری و گارگاهی ایجاب می کند.

این مرکز به همراه بیست هزار روستا ی مجاور خود دهستان حکم آباد را تشکیل می دهند. این دهستان با جمعیتی بیش از هزار نفر و با وسعتی بیش از پانصد کیلومتر در حاشیه راه آهن سراسری  تهران - مشهد وبا دو ایستگاه راه آهن بنامهای بیهق و اسفراین و صدها چاه عمیق و هزاران  هکتار مزرعه گندم، جو، چغندرقند وصدها هکتار باغ های انگور، بادام و پسته در قسمت شرق بخش جوین واقع است.

  آمارجمعیت سرشماری عمومی نفوس بالا جوین

جمعیت سرشماری عمومی نفوس دهستان حکم آباد

جمعیت نفوس دهستان پیرا کوه

  (لطفاً نظرات ، پيشنهادات و انتقادات خود را در مورد اين مطالب به پست الكترونيكي اينجانب ارسال نموده و نيز چنانچه مطالب ديگري داريد ارسال تا در اين سايت براي مطالعه ي ديگر عزيزان گنجانده شود . از لطف شما سپاسگزارم .( 

 info@joveyn.com

پست الکترونيک مدير سايت :

info@joveyn.com

طراح و مدير سايت :

www.joveyn.com

شماره تماسهاي شهرداري نقاب :

5222111      و      5222365     

کد شهرستان :